Ramazan ayının başlamasıyla birlikte, vatandaşların dini konulardaki sorularını ilettiği ve kamuoyunda “Alo Fetva Hattı” olarak bilinen Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesindeki ‘Alo 190 Dini Soruları Cevaplandırma’ hattında dikkat çekici bir yoğunluk oluştu. Antalya’da hizmet veren hatta, ramazan döneminde günlük ortalama 100 çağrı gelirken, yılın diğer aylarında bu sayı 40-60 bandında seyrediyor. Antalya İl Müftülüğü çatısı altında görev yapan 4’ü erkek toplam 5 vaiz, haftanın 7 günü gelen soruları yanıtlıyor. Türkiye genelinde ise yaklaşık 350 din görevlisinin aynı sistem içinde hizmet verdiği belirtiliyor.
Miras hukukundan güncel inanç tartışmalarına
Antalya İl Müftüsü Aydın Yığman, hattın her gün 09.00 ile 21.00 saatleri arasında aktif olduğunu belirterek sistemin işleyişine ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"Alo Fetva Hattı, insanımızın dini konulardaki problemlerinde çözüm aramak için kurulmuş bir hat. İnsanların sorularına cevap buluyoruz. Miras hukukundan, nikah, çağdaş güncel meseleler, deizm, ateizm gibi her konuda, boşanma gibi konularda halkımızın sorularına cevap aradığımız bir fetva hattı"
Yığman, çağrıların doğrudan 190 numarası üzerinden alındığını, yerelde yanıtlanamayan soruların önce Ankara’daki din işleri uzmanlarına, gerekli görülmesi halinde ise Din İşleri Yüksek Kurulu’na iletildiğini ifade etti.
"Vatandaşlarımız 190'ı arayarak bize ulaşıyor, hocalarımız cevaplandırıyor. Hocalarımızın cevaplandıramadıkları noktada Ankara'daki din işleri uzmanlarımıza soruluyor. Onlar da cevaplandıramazsa sorular Din İşleri Yüksek Kurulu'na iletiliyor ve onlar cevaplandırıyor. Türkiye genelinde yaklaşık 350 hocamız bu alanda görev yapıyor. Gizlilik ve mahremiyet bizim için çok önemli. Bilgi kirliliğini ortadan kaldırmak ve ehil kaynaklardan doğru bilgi sunmak asıl amacımız"
Türkiye genelinde günde 5 bin soru
Ramazan ayıyla birlikte ülke çapında da ciddi bir artış yaşandığını aktaran Yığman, günlük soru sayısının Türkiye genelinde ortalama 5 bine ulaştığını söyledi.
"Özellikle oruçla, fitreyle ve zekatla alakalı sorular ramazan ayında daha fazla geliyor. Meşhur sorulardan 'Denize girdiğimizde oruç bozulur mu, bozulmaz mı?' gibi sorular da var. Yani genelde halkımızın karşılaştığı problemleri cevaplandırmaya çalışıyoruz"
Vatandaşlar, sorularını yalnızca telefonla değil; e-Devlet sistemi üzerinden “Dini Soru Sor” bölümünden, mobil uygulama aracılığıyla ve Diyanet TV’de her cuma yayımlanan program üzerinden de iletebiliyor.
13 yıllık vaizden dikkat çeken sorular
Antalya’da 13 yıldır fetva hizmetinde görev yapan vaiz Saffet Sevim, ramazan döneminde çağrıların neredeyse iki kat arttığını belirtti.
"Ramazan ayında günlük 80 ile 100 arası arama oluyor. Ramazan dışında bu sayı 40 ile 60 arasında değişiyor. Özellikle oruçla ilgili sorular yoğunlukta"
Bu yıl ilk kez karşılaştığı bazı soruları da paylaşan Sevim, şunları söyledi:
"'Ramazan 29 gün olursa Şaban'ın son gününde 1 gün oruç tutarak 30'a tamamlamak gerekir mi' diye soruldu. Hayatımda ilk kez böyle bir soru geldi. Yine 'Belki orucumu bozmuşumdur' diyerek mutlaka 60 gün kefaret orucu tutulması gerektiğini düşünenler var"
Günlük hayatın detayları da soruluyor
Oruç ibadetine ilişkin soruların yalnızca temel hükümlerle sınırlı kalmadığını vurgulayan Sevim, günlük yaşamda karşılaşılan pratik durumların da sıkça gündeme geldiğini söyledi:
"Bu sene ilk defa 'Dudaklara nemlendirici sürmek orucu bozar mı' sorusuyla karşılaştım. Ayrıca banyo yapmak, krem sürmek, oje sürmek gibi konular soruluyor. Esas olan vücuda bir şey girmediği müddetçe orucun bozulmamasıdır"
Sigara bağımlılığı nedeniyle oruç yerine fidye verilip verilemeyeceğine dair soruların da yöneltildiğini aktaran Sevim, bazı vatandaşların seyahat planları nedeniyle oruçlarını ramazan öncesinde tutup tutamayacaklarını ya da ramazan içinde kaza orucu yapıp yapamayacaklarını sorduğunu ifade etti.
Ramazan Dışında Resmi Nikâh ve Zekât Öne Çıkıyor
Ramazan ayı haricinde ise en fazla resmi nikâh olmadan yapılan evlilikler hakkında soru geldiğini belirten Sevim, şu değerlendirmede bulundu:
"Nasıl ki ev ve araba alımında resmi kayıt şartsa, evlilikte de mutlaka resmi nikah olmalı"
Zekâtın akrabaya verilip verilemeyeceği, torunun zekât alıp alamayacağı, banka promosyonlarının dini hükmü, boşanma beyanlarının geçerliliği ve faiz gelirlerinin hayır işlerinde kullanımı gibi konular da yıl boyunca en sık yöneltilen sorular arasında yer alıyor.