Tarih kitaplarına insanlık trajedisi olarak geçen 14 Kasım 1944 sürgünü, Ahıska Türklerinin yakın tarihini derinden sarsan en büyük felaket olarak hafızalardaki yerini koruyor. II. Dünya Yılları'nın en karanlık döneminde, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) lideri Josef Stalin’in doğrudan talimatıyla Gürcistan'ın Ahıska bölgesinde yaşayan Türk ve Müslüman nüfus, doğdukları topraklardan zorla koparıldı.
Sadece birkaç saat verildi
Sovyet gizli servisinin baskınıyla evlerinden çıkarılan halka hazırlanmak için yalnızca birkaç saat tanındı. Kadınlar,çocuklar, bebekler ve yaşlılar kamyonlara doldurularak bölgedeki toplama noktalarına nakledildi. Hayvan taşımacılığında kullanılan kilitli yük vagonlarına (tepluşka) tıkıştırılan binlerce insan, günlerce sürecek meçhul ve insanlık dışı bir sürgün yolculuğuna mahkum edildi.
Ölüm trenlerinde kaybedilen canlar
Orta Asya'nın dondurucu soğuğuna, açlığa ve susuzluğa karşı günlerce vagonlarda direnmeye çalışan Ahıskalılar büyük kayıplar verdi. Yol boyunca yetersiz beslenme ve hastalıklar nedeniyle hayatını kaybeden yüzlerce masum insan, trenlerin mola verdiği yerlerde usulüne uygun defnedilemeden ray kenarlarına bırakıldı. Binlerce kilometre kat edilerek ulaşılan Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan bozkırlarında ise sürgünleri "özel göçmen" statüsünde ağır iş kampları ve çetin yaşam koşulları bekliyordu.
Dünyaya dağılan bir halkın hukuk mücadelesi
On yıllar boyunca Sovyet coğrafyasında asimilasyon politikalarına ve hak ihlallerine maruz kalan Ahıska Türkleri,Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından dahi anavatanlarına dönme konusunda büyük engellerle karşılaştı. Bugün başta Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Rusya, ABD ve Ukrayna olmak üzere dünyanın farklı coğrafyalarına yayılmış 500 bini aşkın Ahıska Türk'ü, atalarının topraklarına kavuşacağı günün hayalini kuruyor. Her yıl 14 Kasım'da tazelenen vatan hasreti, mazlum bir milletin haklı mücadelesinin ve sönmeyen direniş ruhunun en somut göstergesi olmaya devam ediyor.
