Türkiye genelinde milyonlarca bağımsız çalışan ve küçük esnafı ilgilendiren sosyal güvenlik reformunda kritik aşamaya girildi. Mevcut mevzuat çerçevesinde 2008 yılı sonrasında 4/b statüsünde tescil edilen sigortalıların tam emeklilik hakkı elde edebilmesi için tam 9000 gün prim ödemesi gerekiyor. Aynı şartlar altında 4/a statüsünde çalışan SSK'lı bireyler için bu sınır 7200 gün olarak uygulanıyor. Aradaki 1800 günlük ciddi fark, esnaf camiasında yıllardır süregelen bir eşitsizlik algısı oluşturuyor.
Kamuoyunda uzun süredir tartışılan bu prim adaletsizliğinin giderilmesi adına Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nezdinde teknik çalışmalar sürdürülüyor. Esnaf oda ve birliklerinin de sık sık dile getirdiği bu talebin hayata geçirilmesiyle birlikte, Bağ-Kur sigortalılarının emeklilik koşullarının SSK'lı çalışanlarla eşit seviyeye çekilmesi hedefleniyor. Hazırlıkları devam eden yeni düzenleme, ticari hayatını sürdüren binlerce vatandaş tarafından büyük bir heyecanla takip ediliyor.
Prim Ödeme Süresinde Sağlanacak Beş Yıllık Avantajın Detayları
Masadaki planlanan modele göre kapsama giren Bağ-Kur'lular için prim ödeme şartı 9000 günden 7200 güne indirilecek. Bir yılın 360 prim günü olarak hesaplandığı sosyal güvenlik sisteminde, bu 1800 günlük indirim doğrudan 5 yıllık bir ödeme süresine denk geliyor. Yaş kriterinde ise herhangi bir esnetme yapılmayarak mevcut yasal alt sınırlar korunacak. Buna göre 7200 prim gününü dolduran kadın sigortalılar 58, erkek sigortalılar ise 60 yaşında emeklilik hakkına kavuşabilecek.
Uzmanlar, söz konusu reformun herkes için otomatik olarak 5 yıl erken emeklilik anlamına gelmediğine dikkat çekiyor. Yaş şartını henüz tamamlamamış olan bir esnaf, prim gün sayısını 7200'e düşürse bile kanunun öngördüğü yaşı beklemek durumunda kalacak. Ayrıca kişinin ilk tescil tarihi, kademeli geçiş şartları ve EYT kapsamındaki konumu gibi parametreler de emeklilik tarihinin belirlenmesinde belirleyici rol oynamaya devam edecek.
Yeni Kanun Düzenlemesinin Kapsam Sınırları Ve Muhtemel Hak Sahipleri
Hazırlanan yasal çerçevenin tam olarak kimleri kapsayacağı hususu henüz resmiyet kazanmadı. Bakanlık kaynaklarından edinilen bilgilere göre çalışmanın ilk etapta mahalle esnafı ve küçük sanatkarları kapsaması planlanıyor. Basit usulde vergilendirilen ya da yanında kısıtlı sayıda eleman çalıştıran küçük işletme sahiplerinin bu haktan öncelikli olarak yararlanması öngörülüyor.
Öte yandan büyük şirket ortakları, serbest meslek erbabı ve tarım Bağ-Kur'lularının düzenlemeye dahil edilip edilmeyeceği hususu Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulacak kanun teklifiyle netlik kazanacak. Gaziantep gibi sanayi ve ticaretin yoğun olduğu kentlerdeki binlerce işletme sahibi, kapsam sınırlarının geniş tutulması beklentisi içerisinde gelişmeleri anlık olarak takip ediyor.
Yasal Süreç İlerleyişi Ve Esnafların Atması Gereken Stratejik Adımlar
Reformun yürürlüğe girebilmesi için öncelikle hazırlanan maddelerin torba yasa paketi içerisinde Meclis Başkanlığı'na sunulması gerekiyor. Komisyon görüşmelerinin ardından Genel Kurul'da oylanarak kabul edilen teklif, Cumhurbaşkanı onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girecek. Dijital mecralarda düzenlemenin yasalaştığına dair yer alan haberlerin gerçeği yansıtmadığı, sürecin henüz yasama aşamasına gelmediği bildiriliyor.
Sosyal güvenlik uzmanları, düzenleme Meclis gündemine gelmeden önce esnafların e-Devlet portalı üzerinden hizmet dökümlerini detaylıca incelemelerini tavsiye ediyor. Bağ-Kur sisteminde borcu bulunan sürelerin prim gününden sayılmadığı hatırlatılırken, muhtemel bir hak kaybı yaşanmaması adına dondurulan sürelerin ihyası veya mevcut prim borçlarının yapılandırılması büyük önem taşıyor. Esnafların borçsuz şekilde gün sayılarını netleştirmeleri, kanun çıktığı anda süreçten hızlıca faydalanmalarını sağlayacak.
