Antalya Ticaret Borsası (ATB) Temmuz Ayı Meclis Toplantısı, Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci'nin yönetiminde ATB Toplantı Salonu'nda gerçekleştirildi. Toplantıda yönetiminin bir aylık faaliyetleri üyelerle paylaşılırken, ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır tarım, ekonomi, Antalya'nın finansal verileri ve kent gündemine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Başkan Ali Çandır, Türkiye genelinde yılın ilk altı ayında toplam ihracat yüzde 4,6 artış gösterirken, Antalya'da bu oranın yüzde 11,4'e ulaştığını belirtti. Tarımsal ihracatta Türkiye ortalamasının yüzde 3 olduğunu hatırlatan Çandır, Antalya'nın yüzde 12,3'lük bir artış yakaladığını kaydetti.
Küresel krizler ve korumacı politikalar uyarısı
Dünya ekonomisinin 2026 yılının ilk yarısında siyasi gerilimler, savaşlar, korumacı ticaret politikaları ve tırmanan belirsizliklerin gölgesinde kaldığını ifade eden Başkan Ali Çandır, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Uluslararası hukukun, diplomasi kanallarının ve ortak aklın zayıfladığı bu ortamın bedelini yalnızca ülkeler değil, üreticiler, işletmeler ve tüketiciler de ödemektedir."
Küresel ölçekte faizlerin ne zaman düşeceğinden ziyade ne kadar yüksek kalacağının, ticaretin serbestleşmesinden çok yeni gümrük tarifelerinin tartışıldığını belirten Çandır, ülkelerin içe kapanmasının küresel büyümeyi sınırladığını vurguladı. Enerji, gıda, ham madde, taşımacılık ve finansman maliyetlerinin doğrudan etkilendiğini dile getiren Çandır, dünyanın güç mücadelesi yerine iş birliğine ihtiyaç duyduğunu sözlerine ekledi.
Hazine destekli krediler üç katına çıkarılmalı
Küresel belirsizliklerin Türkiye ekonomisine en hızlı finansman ve faizler üzerinden yansıdığını aktaran Başkan Çandır, Hazine destekli kredilerin yetersiz limitlerine dikkat çekerek şunları söyledi:
"Yüksek faizlerin kalıcı hale gelmesi, öz kaynak yapısı zayıf işletmelerimizin önündeki en önemli açmazlardan biri olmaya devam etmektedir. Bu dönemde TOBB, KGF ve bankaların iş birliğiyle hayata geçirilen Nefes Kredisi hem finansman maliyeti hem de krediye erişim bakımından işletmelerimize önemli destek sağlamıştır. Tarımsal işletmelerimizin üretime ve yatırıma devam edebilmesi için Ziraat Bankası aracılığıyla kullandırılan hazine destekli kredilerin üst limitlerinin, en az üç katına çıkarılmasını talep ediyoruz. Çünkü mevcut limit son üç yıldır sabit bırakıldı. Diğer taraftan bu üç yıl içerisindeki üretim ve girdi maliyetlerindeki artışlar geometrik hızla gerçekleşti."
Resmi enflasyon yüzde 32 seviyesindeyken bankacılık sektörünün kredi maliyetini yıllık yüzde 60 civarında tutmasının sürdürülebilir olmadığını belirten Çandır, yüksek faizin konkordato ve iflas risklerini büyüttüğünü kaydetti.
Konkordato ve ödeme krizine karşı öneri
Konkordato ilan eden şirketlerin borçlarının ötelenmesinin yeni sorunlar doğurduğuna işaret eden Çandır, şu öneriyi paylaştı:
"Konkordato ilan eden işletmelerin vergi, sigorta primi ve banka borçlarında öteleme yapılırken, mal ve hizmet aldığı reel sektör işletmelerine olan borçlarının ödenmesine devam edilmesidir. Böylece bir işletmenin yaşadığı mali sorunların sağlam durumdaki diğer işletmelere yayılması ve zincirleme bir ödeme krizine dönüşmesi önlenecektir."
Antalya'nın ödeme göstergelerinde bozulma sinyali
Turizm sezonundaki canlılığın bu yıl önceki döneme kıyasla daha zayıf bir ivmeyle ilerlediğini belirten Çandır, Antalya'nın ödeme göstergelerine dair dikkat çekici rakamlar paylaştı. Antalya'da çekle işlem hacminin yüzde 36 arttığını, karşılıksız çek hacminin ise yılbaşından bu yana Türkiye genelinde yüzde 54, Antalya'da ise yüzde 80 oranında yükseldiğini bildirdi. Yalnızca Haziran ayında karşılıksız çek artışının Antalya'da yüzde 107'ye ulaştığını, protestolu senet hacminin de yüzde 72 arttığını belirterek, nakit akışındaki bozulmanın ülke ortalamasından belirgin olduğunu vurguladı. Türkiye'de kurulan şirket sayısı yüzde 9,5 artarken Antalya'da yüzde 6,5 arttığını, kapanan şirket sayısının ise azaldığını kaydetti. Kredi hacminin Antalya'da yılbaşından bu yana yüzde 51 arttığını ancak mayıs ayı itibarıyla bu büyümenin yavaşladığını ifade etti.
İklim değişikliği ve COP31 vurgusu
İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve ticareti doğrudan tehdit ettiğini anlatan Çandır, bu konunun gıda güvenliği ve ekonomi açısından ele alınması gerektiğini belirtti. Kasım ayında Antalya'da gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'in şehir için büyük bir dönüşüm fırsatı olduğunu vurgulayan Başkan Çandır, konferans sonrasında su, tarım ve enerji alanlarında kalıcı kazanımlar elde edilmesi gerektiğini söyledi. Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi kapsamında yürütülen çevre ve plastik kirliliğiyle mücadele çalışmalarını desteklediklerini ifade eden Çandır, organizasyonda emeği geçenlere teşekkür etti.
Teşekkür ve kutlama mesajları
Toplantıda TOBB Türkiye 100 Programı'nın başvurularının başladığını hatırlatan Çandır, Antalya'daki başarılı firmaları 14 Ağustos 2026 tarihine kadar başvuru yapmaya davet etti. İstanbul Sanayi Odası'nın İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesine giren Ekici Peynir ve Esli Endüstriyel firmalarını kutlayan Çandır, 665. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nde Altın Kemer'i kazanan Başpehlivan Erkan Taş ile Milletler Ligi şampiyonu A Milli Kadın Voleybol Takımı'nı tebrik etti. Meclis, üyelerin sektörleriyle ilgili değerlendirmeleriyle sona erdi.