Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, 1-30 Kasım Epilepsi Farkındalık Ayı kapsamında epilepsi hastalarının çalışma hayatında karşılaştığı sorunlara dikkat çekti. Türkiye'de yaklaşık 700 bin ile 1 milyon arasında epilepsi hastasının bulunduğunu belirten Gömceli, hastaların önemli bir bölümünün nöbetleri kontrol altında olmasına rağmen iş bulmak ve çalışma hayatında kalmak konusunda çeşitli engellerle karşılaştığını ifade etti. Epilepsi hastalarının da diğer bireyler gibi çalışmak, üretmek ve sosyal hayata katılmak istediğini belirten Gömceli, yetenekleri ve istekleri bulunmasına rağmen birçok hastanın iş hayatının dışında kaldığına dikkat çekti. Doğru bilgilendirme ve uygun düzenlemelerle bu engellerin büyük bölümünün aşılabileceğini vurguladı.
Her 100 kişiden yaklaşık biri epilepsi hastası
Epilepsi hakkında bilgi veren Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli,
"Epilepsi, beynin sinir hücrelerinde ani ve kontrolsüz elektriksel boşalmalar sonucunda tekrarlayan nöbetlerle seyreden kronik bir nörolojik hastalıktır. Halk arasında 'sara' olarak da bilinir. Nöbetler bilinç kaybı, kasılma, kısa süreli dalma, istemsiz hareketler veya duyusal değişiklikler şeklinde ortaya çıkabilir. Nöbetler arasında kişi genellikle tamamen sağlıklıdır. Epilepsi birçok farklı türe sahip bir hastalıktır. Hastaların yaklaşık üçte ikisinde ilaçlarla nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir. Dünya genelinde 50-65 milyon kişi epilepsi ile yaşamaktadır. Türkiye'de ise tahminler 700 bin ile 1 milyon arasında değişmektedir. Yani her 100 kişiden yaklaşık biri epilepsi hastasıdır"
dedi.
Gömceli, epilepsinin çalışmaya engel bir hastalık olarak görülmemesi gerektiğini, hastaların iş hayatında karşılaştığı en önemli sorunların ise bilgisizlik ve toplumsal önyargılardan kaynaklandığını belirtti.
İş bulmak ve işte kalmak büyük sorun
Epilepsi hastalarının çalışma hayatında önemli zorluklarla karşılaştığını ifade eden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli,
"Hastaların en büyük mücadele alanlarından biri iş bulmak ve işte kalmaktır. Türkiye'de yapılan güncel bir araştırmaya göre epilepsi hastalarının yalnızca yüzde 26,7'si aktif olarak çalışmaktadır. İşsizlik oranı genel nüfusa göre 7 kat daha yüksektir. Hastaların yüzde 38,8'i hiç çalışmamış, yüzde 64,5'i ise en az iki kez iş değiştirmiştir. Özellikle kadınlar, düşük eğitim seviyesine sahip olanlar ve sık nöbet geçirenler daha dezavantajlı durumdadır. Dünya genelinde de benzer bir tablo vardır. İngiltere'de epilepsi hastalarının istihdam oranı yüzde 33 civarındadır ve engelli gruplar arasında en düşüklerden biridir. Birçok ülkede işsizlik oranı genel nüfusun 2-3 katına ulaşmaktadır"
şeklinde konuştu.
Çalışma hayatına katılım birçok alanda fayda sağlıyor
Epilepsi hastalarının iş hayatında daha fazla yer almasının yalnızca bireyler açısından değil, aileler, toplum ve ekonomi açısından da önemli katkılar sağlayabileceğini belirten Gömceli,
"Epilepsi hastalarının iş hayatında daha fazla yer alması yalnızca bireysel değil, toplumsal düzeyde de önemli kazanımlar sağlar. Birey için; özgüven, maddi bağımsızlık ve yaşam kalitesi artar. İşsizliğe bağlı depresyon ve anksiyete riski azalır. Aile için; ekonomik ve duygusal yük hafifler, hasta 'bakım alan' konumundan 'üreten' konuma geçer. Toplum ve ekonomi için; üretkenlik yükselir, sosyal güvenlik harcamaları azalır, vergi gelirleri artar. İş yerleri için; kapsayıcılık kültürü güçlenir, önyargılar somut örneklerle kırılır. Sağlık sistemi için; sosyal izolasyonun azalması, hastalığın yönetimini kolaylaştırır ve ruh sağlığı sorunlarını azaltır"
diye konuştu.
İşverenlere ve topluma çağrı
Epilepsi hastalarının çalışma hayatına daha fazla katılabilmesi için yapılması gerekenlere de değinen Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli,
"İşverenler epilepsi konusunda bilgilendirilmeli; 'korku' yerine 'bilgi' hakim olmalıdır. Hastalar haklarını bilmeli, gerektiğinde makul düzenleme talep edebilmelidir. Politika yapıcılar epilepsi hastalarına özel istihdam teşvikleri ve esnek engel oranı uygulamaları geliştirmelidir. Toplum; epilepsinin bulaşıcı olmadığını, kontrol altına alınabildiğini ve hastaların büyük çoğunluğunun normal iş hayatını sürdürebileceğini öğrenmelidir"
ifadelerini kullandı.
