Antalya’da gerçekleştirilecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde dikkat çekici bir dönüşüm hayata geçirildi. Zirvenin yapılacağı EXPO alanının hemen sınır komşusu olan ve yaklaşık 800 nüfusa sahip Aksu ilçesine bağlı Solak Mahallesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen proje ile Türkiye'nin örnek "Sıfır Atık Köyü"ne dönüştürüldü. 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenecek dev organizasyon öncesinde baştan aşağı yenilenen mahalle; yolları, evleri, okulu ve sosyal donatı alanlarıyla yepyeni bir kimlik kazandı.
Köyün yolları, evleri ve ortak alanları yenilendi
Gerçekleştirilen kapsamlı çalışmalar neticesinde Solak Mahallesi'nin yolları tamamen yenilenerek asfaltlandı, yol kenarları ise rengarenk çiçekler ve çeşitli bitkilerle donatıldı. Mahalledeki konak evlerinin cepheleri elden geçirilirken; köy kıraathanesi, berber, market ve cami gibi ortak kullanım alanları baştan sona yenilenip boyandı. Binaların dış cepheleri ve duvarlar, COP31 temalı resimler ile çevre mesajlarıyla süslendi. Özellikle Solak İlkokulu ve Ortaokulu'nun çevresindeki duvarlar; Antalya'nın simgeleri, caretta caretta, doğa ve çocuk figürlerinin yanı sıra COP31 logosuyla renklendirildi. Toplam 116 öğrencinin eğitim gördüğü okulda çocuklar için özel oyun, dinlenme ve bekleme alanları oluşturuldu.
Atıklardan oluşturulan yeni köy meydanı ve etkinlik alanı
Projenin en göz alıcı bölümlerinden birini mahallede kurulan Sıfır Atık Etkinlik Alanı oluşturdu. Tamamen geri dönüştürülmüş malzemelerin kullanıldığı ahşap yapılardan oluşan bu alanda muhtarlık binası, üretim atölyeleri, satış noktaları ve sosyal alanlar yer aldı. Köy meydanı konseptiyle tasarlanan merkezin ortasında vatandaşların buluşabileceği oturma grupları ve bir sahne konumlandırıldı. Konserlerin yanı sıra düğün, nişan ve benzeri sosyal etkinliklere ev sahipliği yapması planlanan bu alan; ahşap masa ve sandalyeler, çiçekli bahçeler ve çevreci süslemelerle köyün yeni cazibe merkezi haline geldi.
Kadınlara özel üretim ve istihdam alanları
Sıfır Atık Etkinlik Alanı içerisinde kadınların ekonomik ve sosyal hayata katılımını desteklemek amacıyla özel bölümler tasarlandı. Bu noktalarda kadınların geri dönüştürülebilir materyallerden çeşitli ürünler hazırlayabilmesi, el emeği göz nuru eserlerini sergileyip satabilmesi hedeflendi. Ayrıca bölgede yöresel ürünler ile bakliyat satışının yapılabileceği stantlar da yerini aldı. Köy genelinde kurulan tekstil ve marangoz atölyeleri sayesinde atık malzemelerin yeniden değerlendirilmesine yönelik çalışmalar başlatıldı. Bunun yanı sıra kompost ve mama üretim makineleri kurularak organik atıkların bertaraf edilmesine ve değerlendirilmesine yönelik altyapı tesis edildi.
Atıklar kaynağında ayrıştırılıyor
Mahallenin dört bir yanına kağıt, cam, plastik, metal, elektronik atık ve atık pillerin ayrı ayrı toplanabilmesini sağlayacak geri dönüşüm üniteleri yerleştirildi. Aksu Belediyesi tarafından bir mobil atık getirme merkezi kurulurken, Çevre,Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na ait 'Kazan' adlı sıfır atık dönüşüm istasyonu da mahalledeki yerini aldı.Üzerinde 'Kaynakları koru, geleceği kazan' sloganının yer aldığı istasyonda farklı atık türleri için özel bölmeler oluşturuldu. Böylece evlerden ve iş yerlerinden çıkan geri dönüştürülebilir atıkların kaynağında ayrıştırılarak ülke ekonomisine kazandırılması amaçlandı.
Atıklar sanat eserine dönüştürüldü
Sıfır Atık Köyü'nü ziyaret edenlerin en çok ilgisini çeken unsurlardan biri de atık malzemelerden üretilen heykel ve objeler oldu. Kullanılmış ahşap parçalarından yapılan gerçeğe yakın at heykeli, ağaç kütüklerinden tasarlanan baykuş figürleri, metal parçalarından oluşturulan kuş ve ağaç heykelleri etkinlik alanını süsledi. Şişe kapaklarının bir araya getirilmesiyle hazırlanan rengarenk ağaç motifi ise ahşap yapıların duvarlarına ayrı bir renk kattı. Bu eserler aracılığıyla ziyaretçilere geri dönüşümün yalnızca çöp toplamak olmadığı, kullanılmayan her materyalin birer sanat eserine dönüşebileceği mesajı verildi.
Zeytin çekirdeğinden çocuk parkı ve yenilenebilir enerji
Projede minikler de unutulmadı; çocuklar için Danimarka'dan getirilen modern oyun gruplarının yer aldığı yeni bir oyun parkı inşa edildi. Parkın zemin kaplamasında ise zeytin çekirdeklerinden elde edilen tamamen doğal malzemeler tercih edildi. Öte yandan sürdürülebilir yaşam bilincini aşılamak amacıyla köydeki sıfır atık etkinlik alanına yenilenebilir enerji sistemleri entegre edildi. Ahşap direkler üzerine rüzgar tribünleri dikilirken, bazı yapıların çatısına güneş panelleri kuruldu. Yeşil alan peyzaj düzenlemeleri, ahşap mimari ve çevreci objelerle tamamlanan Sıfır Atık Köyü; atık ayrıştırma,yeniden kullanım, doğal kaynakların korunması, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir üretimi bir arada sunan örnek bir yaşam alanı haline geldi.
