Antalya’nın Finike ilçesinden Elmalı yönüne doğru ilerlerken, tarihle iç içe bir yolculuğa çıkmaya hazır olun.
Portakal bahçeleri arasından geçerken, yolun tam ortasında yer alan Arykanda Antik Kenti sizi çağırıyor. Şahinkaya’nın eteklerine kurulu bu eşsiz Likya kenti, Akdeniz’i Anadolu’ya bağlayan antik vadi rotasında adeta stratejik bir kapı gibi yükseliyor.
Adını Kayadan Alan Şehir
“Yüksek kayalığın yanındaki yer” anlamına gelen Arykanda, Luwi kökenli ismiyle tarih boyunca dikkat çekici bir konuma sahip olmuş. Şehrin adı bile, bulunduğu coğrafyanın karakterini yansıtıyor. Poligonal taş duvarlarla desteklenmiş yapay teraslar, Şahinkaya’nın dik yamaçlarına adeta ustalıkla yerleştirilmiş.
1838’de Keşfedildi, 40 Yıl Aralıksız Kazıldı
Arykanda’nın ilk keşfi, 1838 yılında İngiliz araştırmacı Charles Fellows tarafından yapıldı. Ancak antik kentin gün yüzüne çıkmasında asıl emeği, 1971-2010 yılları arasında 40 yıl boyunca kazı başkanlığı yapan Prof. Dr. Cevdet Bayburtluoğlu verdi. Bugün hala devam eden kazılar, Doç. Dr. V. Macit Tekinalp başkanlığında sürdürülüyor.
Her Adımda Tarih Var
Antik kentte ziyaretçileri tiyatro, stadion, odeion, bouleuterion, agoralar, hamamlar ve kaya mezarları gibi birçok mimari yapı bekliyor. Helenistik döneme ait 2 bin kişilik tiyatro, doğal yamaca yaslanmış planıyla dikkat çekerken; sadece kuzey kenarında oturma sıraları bulunan 117 metrelik stadion, Likya mühendisliğinin inceliklerini sergiliyor.
Doğa ve Tarihin Uyumu
Arykanda sadece tarihi yapılarıyla değil, aynı zamanda doğayla uyum içinde korunan öğeleriyle de büyülüyor. Örneğin tiyatronun ortasındaki ağaç için kazı durdurulmuş ve Bayburtluoğlu’nun “Bir gün ağaç yıkılırsa tiyatroyu onarırım ama bu ağacı 100 yılda yetiştiremeyiz” sözleri antik kente gösterilen özeni gözler önüne seriyor.
Helios’un Şehri Arykanda
Güneş tanrısı Helios’a adanan tapınak ve bulunan figürinler sayesinde Arykanda’nın dini geçmişi de gün yüzüne çıktı. Yerel halkın Sozon ismiyle andığı tanrıya adanmış tapınak, Arykanda’nın MÖ 6. yüzyıla kadar uzanan tarihine ışık tutuyor.
Anıtsal Mezarlar ve Medusa Kabartmaları
Arykanda’daki Doğu Nekropolü, Likya’ya özgü tapınak tipi mezarlarla dikkat çekiyor. MS 1. ve 3. yüzyıllar arasında inşa edilen bu mezarlar, Medusa kabartmalarıyla süslenerek mezar soyguncularını caydırma amacı taşıyordu. Fellows’un gravürünü çizdiği mezar ise bugün “Fellows Mezarı” olarak anılıyor.
Ziyaretçilere Tavsiyeler
Arykanda Antik Kenti'ni ziyaret etmek isteyenler için giriş şu an ücretsiz. Ancak bölgede büfe veya satış noktası bulunmadığı için su ve rahat yürüyüş ayakkabısı ile gelinmesi öneriliyor. Kent içinde 5 kilometrelik rota boyunca, geçmişin izlerini bugünün sessizliğiyle birlikte deneyimlemek mümkün.