Tokat’ta nisan ayında etkili olan kar yağışı, yaz aylarında kene vakalarının azalacağı yönündeki beklentileri yeniden gündeme getirdi. Ancak uzmanlara göre sert kış şartları, kene popülasyonunun tamamen ortadan kalkması için yeterli değil. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Adem Keskin, halk arasında yaygın olan “kış ne kadar sert geçerse yazın kene o kadar az olur” düşüncesinin her kene türü için geçerli olmadığını belirtti.
Düşük sıcaklıklarda bile aktif kalabiliyorlar
Prof. Dr. Keskin, bazı kene türlerinin düşük sıcaklıklara rağmen yaşamlarını sürdürebildiğine dikkat çekerek,
“Hava sıcaklığının yaklaşık 4 derece olduğu dönemlerde dahi kene toplayabiliyoruz. Özellikle soğuğa dayanıklı bazı türler, kış ve sonbahar aylarında da aktif olabiliyor. Bazı kene türleri larva evresinde eksi 20 derecenin altındaki sıcaklıklarda dahi uzun süre hayatta kalabiliyor. Keneler, aşırı soğukta doğrudan yüzeyde kalmak yerine daha korunaklı alanlara yönelir. Toprak altı, taş altı ve yaprak döküntülerinin bulunduğu alanlar, kışın dış ortama göre daha sıcak olduğu için keneler buralarda yaşamlarını sürdürebilir”
ifadelerini kullandı.
Antifriz proteinleriyle hayatta kalıyorlar
Kenelerin biyolojik olarak oldukça dirençli canlılar olduğunu belirten Keskin, düşük sıcaklıklara karşı özel bir adaptasyona sahip olduklarını söyledi. Keskin,
“Bazı kene türleri kışı yumurta, bazıları ise larva halinde geçirir. Kene yumurtalarının da çevresel tehditlere karşı koruma mekanizmaları vardır. Keneler, yumurtalarını ‘Gené's organı' adı verilen yapıdan salgılanan bir sıvıyla kaplayarak kuruma, bakteri ve mantarlara karşı koruyabilir. Kene popülasyonlarının ciddi şekilde azalması için uzun süreli ve çok düşük sıcaklıkların etkili olması gerekir. Bunun dışında keneler, kışı dinlenme halinde geçirerek varlıklarını sürdürebilir”
dedi.
Risk sürüyor, tedbir şart
Uzmanlar, havaların ısınmasıyla birlikte kenelerin yeniden aktif hale geleceğini hatırlatarak, özellikle kırsal alanlarda dikkatli olunması gerektiği konusunda uyarıyor.