Yerel yönetimlerde görev yapan yöneticilerin farklı kurumlara geçici olarak görevlendirilmesi süreçlerinde uzun süredir merak edilen bir belirsizlik netlik kazandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından paylaşılan yeni resmi görüş, belediyeler içindeki idari işleyişin aksamaması adına kritik bir kapı araladı. Özellikle büyükşehirler ile küçük ilçeler arasında sıklıkla yaşanan bu geçici görevlendirmelerde, boşalan kadronun akıbetine dair yerel idarelerin elini güçlendiren bir değerlendirme yapıldı.
Söz konusu gelişme, bir belediye bünyesinde görev yapan 1. dereceli emlak ve istimlak müdürünün başka bir belediyeye geçici olarak gönderilmesiyle başladı. İlgili yerel yönetim, bu personelin görev yaptığı kadronun dönene kadar boş tutulmasının zorunlu olup olmadığını ve yerine başka bir ismin atanıp atanamayacağını resmi olarak sordu. Bakanlık ise 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesi kapsamında inceleme yaparak merak edilen soruyu yanıtladı. Yapılan hukuki inceleme sonucunda, geçici olarak ayrılan yöneticinin koltuğunun boş tutulmasının yasal bir zorunluluk barındırmadığı kararlaştırıldı.
Geçici Görevlendirmenin Yasal Şartları
Belediye Kanununun 49. maddesi, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan devlet memurlarının belediyelerin birim müdürü ve daha üst yönetici pozisyonlarında geçici olarak istihdam edilmesine zemin hazırlıyor. Bu mekanizmanın çalışabilmesi için öncelikle ilgili belediye başkanının resmi talebi gerekiyor. Bunun yanı sıra memurun kendi rızasının bulunması ve bağlı olduğu asıl kurumunun muvafakat vermesi zorunlu adımlar arasında yer alıyor. Yapılacak görevlendirmelerde ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68. maddesinin (B) fıkrasında yer alan kariyer ve liyakat şartları titizlikle inceleniyor.
Bu statüde görevlendirilen kamu personeli, kendi asıl kurumlarında aylıklı izinli statüde kabul ediliyor. Yeni görev yerinde çalıştıkları süre zarfında hak ettikleri bütün mali ödemeler ile sosyal güvenlik primleri gibi yükümlülükler geçici olarak hizmet verdikleri belediye tarafından karşılanıyor. İzinli sayıldıkları bu dönem, memurların derece ilerlemesi ve emeklilik hesaplamalarına doğrudan yansıtılıyor. Yasal terfi şartlarını dolduran personel, herhangi bir ek bürokratik işleme gerek duyulmaksızın üst kademelere terfi ettiriliyor.
Kadroların Boş Tutulması Zorunluluğu Yok
Bakanlık verdiği bu resmi yanıtta, temel dayanağını geçici görev süresi biten personelin asıl kurumuna dönüşünü düzenleyen kanun maddesinden aldı. İlgili maddede, görevi sona eren memurların eski kadrolarına veya kazandıkları hak aylık derecelerine uygun başka bir kadroya atanacakları hükme bağlanıyor. Genel müdürlük bu ifadeyi yorumlarken, metin içerisinde eski kadroya dönmenin kesin bir zorunluluk olarak vurgulanmadığına dikkat çekti. Bu hukuki gerekçeyle, geçici olarak başka yere giden yöneticinin koltuğunun boş beklemesine gerek olmadığı kanaatine varıldı.
Bu durum, özellikle yönetici kadro sayısı kısıtlı olan küçük ölçekli belediyeler için büyük bir operasyonel kolaylık sağlıyor. Bir birim müdürünün başka bir şehre ya da kuruma geçmesi halinde, o departmanın tamamen başsız kalması ve kamu hizmetlerinin durma noktasına gelmesi riski ortadan kalkmış oluyor. Yerel yönetimler, bu süreç zarfında hizmetlerin aksamaması amacıyla boşalan pozisyona vekaleten görevlendirme yapabileceği gibi, şartları sağlayan yeni isimleri asaleten de getirebilecek.
Vekalet Atamaları Ve Mali Haklar
Boşalan kadrolar için atama yapılırken 657 sayılı Kanunun 86. maddesindeki vekalet esasları devreye giriyor. Kanuni izin, geçici görevlendirme, disiplin cezası uygulamaları veya görevden uzaklaştırma gibi sebeplerle görevinden ayrılan memurların yerine kurum içinden, dışındaki diğer kurumlardan ya da açıktan vekil atanabiliyor. Bakanlık, vekaleten görevlendirme yapıldığı durumlarda söz konusu kadronun hukuken dolu kabul edilmesi gerektiğini, bu sebeple vekalet ücreti hesaplamalarının da buna göre şekillenmesi icap ettiğini belirtti.
Geçici görevlendirmelerin bitiş aşamasında ise personelin uyması gereken kritik zaman kuralları bulunıyor. Görevi sona eren memurun, bitiş tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı olarak kendi kurumuna başvuru yapması şart koşuluyor. Bu başvuruyu zamanında yapanlar, en geç 1 ay içinde ya eski kadrolarına ya da müktesebine uygun başka bir pozisyona atanıyor. Öte yandan yerine asaleten atama yapılmış olan yöneticilerin dönüşte aynı koltuğa oturma garantisi bulunmadığından, başka belediyelerde görev alacak kişilerin bu riskleri hesaba katarak hareket etmesi tavsiye ediliyor.
