Avlan Gölü, Antalya ili, Elmalı ilçesinde yer alan karstik yapılı bir göldür. Denizden yüksekliği 1030 m olan göl, doğal hâlinde 850 hektar büyüklüğe sahiptir. Karagöl ile birlikte, 1030–1050 m yükseltilerdeki Elmalı Polyesi içerisinde konumlanmıştır. Polye, Elmalı Dağı ile Bey Dağları arasında uzanır ve göl, kalkerli yapılı zemin üzerinde, polyenin en çukur noktasında oluşmuştur.
Gölün Kurutulması ve Ekolojik Etkileri
Jeolog Dr. Hans Stark’ın 1951 tarihli raporuna dayanılarak, 1970 yılında gölün kurutulmasına karar verilmiştir. 1975–1980 yılları arasında açılan bir kanal ile göl suları Başgöz Çayına akıtılmış ve göl kurutulmuştur. Bu kurutma süreci, kuraklık, bitki örtüsünün zarar görmesi ve özellikle su kuşları başta olmak üzere biyoçeşitliliğin azalması gibi olumsuz etkiler yaratmıştır. Göl kurutmadan önce yıllık yağış 807 mm iken, kurutmadan sonra 439 mm’ye kadar düşmüştür. Göl yeniden oluşturulduktan sonra yağış 519 mm seviyesine ulaşabilmiştir.
Kurutulan göl alanında göçmen kuşlar beslenme ve popülasyon kontrolü yapamaz hale gelmiş, sedir yaprak kelebeği çoğalmış ve sedir ağaçlarında kurumalar başlamıştır. Ayrıca, göl kurutulduğunda ortasından geçen Elmalı-Finike yolu uzun süre kullanılmaya devam etmiştir.
Yeniden Canlandırma ve Koruma Çalışmaları
Kurutulan göl alanından etkilenen Elmalı ilçesi köylüleri ve tarla sahiplerinin topladığı imzalar sonucunda, gölün yeniden canlandırılması kararı alınmıştır. 2001 yılında göl kapakları kapatılarak su tutulmaya başlanmış ve göl yeniden oluşturulmuştur. Gölün ekosistemi yeniden canlandırıldıktan sonra göle sazan balıkları bırakılmıştır, böylece göl hem doğal yaşam hem de balıkçılık açısından yeniden değer kazanmıştır.
Ekolojik ve Tarihî Önemi
Avlan Gölü, Elmalı Polyesi’nin karstik doğasının en önemli unsurlarından biri olarak, ekolojik dengeyi sağlayan ve bölge halkı ile birlikte korunan bir doğal alan niteliğindedir. Yeniden canlandırılmasıyla birlikte hem biyoçeşitlilik desteklenmiş hem de gölün su kaynakları ve çevresindeki tarım alanları korunmuştur.