Emlak vergisi ödemelerinin ikinci taksit dönemi yaklaşırken tek mesken sahibi olan emeklilerin muafiyet haklarına ilişkin detaylar belirginleşti. Sosyal Güvenlik Kurumundan maaş alan ve mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayan vatandaşlar sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından faydalanabiliyor. Vergi ödemelerinden muaf tutulmak isteyen hak sahiplerinin gayrimenkulün niteliğinden gelir durumuna kadar pek çok farklı hususa dikkat etmesi gerekiyor.
Vergi mevzuatı kapsamında uygulanan bu haktan yararlanabilmek için öncelikle sahip olunan konutun alan sınırını aşmaması şartı aranıyor. Konutun büyüklüğü hesaplanırken dış duvarlar dahil edilerek brüt alan üzerinden inceleme yapılıyor. Eğer dış ölçüm imkanı bulunmuyorsa net kullanım alanına %25 oranında ilave edilerek toplam alan tespit ediliyor. Sığınak, garaj, kömürlük ve kapıcı dairesi gibi ortak kullanım alanlarından düşen paylar da bu büyüklüğe ekleniyor. Hesaplamalar sonucunda brüt alanı 200 metrekareyi geçen gayrimenkuller için vergi muafiyeti uygulanmıyor. Hisseli tapularda da benzer bir süreç yürütülüyor ve taşınmazın toplam büyüklüğü 200 metrekare sınırını aştığında emeklinin hisse payı ne kadar küçük olursa olsun muafiyet hakkı ortadan kalkıyor.
Emeklilik Tarihi Ve Gelir Durumu Vergi Muafiyetinde Belirleyici Oluyor
Muafiyet hakkından faydalanma zamanı vatandaşların emekli oldukları tarihe göre değişiklik gösteriyor. Yıl içerisinde emekli olan hak sahipleri sıfır oranlı vergi uygulamasından emeklilik tarihlerini takip eden takvim yılı itibarıyla yararlanmaya başlıyor. Örneğin 2025 yılında emekli olan bir vatandaş muafiyetten 2026 senesinde faydalanabilirken 2026 yılı içerisinde emeklilik hakkı kazanan kişiler için bu süreç 2027 yılı başından itibaren geçerlilik kazanıyor.
Sosyal güvenlik sisteminden aylık alırken çalışmaya devam eden vatandaşlar sıfır oranlı vergi uygulamasının dışında kalıyor. Düzenlemenin temel dayanağını emeklinin kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldığı maaş dışında herhangi bir ek gelirinin bulunmaması şartı oluşturuyor. Faal olarak ticari ya da hizmet akdine bağlı çalışarak gelir elde eden emekliler emlak vergisi yükümlülüğünü yerine getirmek durumunda kalıyor.
Hak Sahiplerinin Ek Gelir Ve Gayrimenkul Durumları İncelemeye Alınıyor
Emekli aylığı ile birlikte dul, yetim veya malullük aylığı alan vatandaşlar başka bir gelirleri bulunmadığı sürece muafiyet hakkını koruyor. Kendi emekli aylığının yanı sıra vefat eden eşinden dolayı dul aylığı bağlanan ya da yetim aylığı ile birlikte boşandığı eşinden nafaka alan kişilerin ek bir kazancı yoksa vergi muafiyeti devam ediyor. Gelir getirmeyen boş dükkan, arsa veya arazi mülkiyetine sahip olmak muafiyetin uygulanmasına engel teşkil etmiyor. Ancak bu gayrimenkullerden kira geliri elde edilmesi durumunda ek gelir şartı ihlal edildiği için vergi mükellefiyeti yeniden doğuyor.
Birden fazla konuta sahip olan ya da birden fazla meskende hissesi bulunan emekliler muafiyet imkanından yararlanamıyor. Miras yoluyla intikal eden çok küçük bir hisse dahi sıfır oranlı vergi uygulamasını sonlandırıyor. Bu durumun tek istisnasını yerleşim imkanı bulunmayan, yıkılmaya yüz tutmuş veya metruk haldeki yapılar oluşturuyor. Bu tür yapılar ikinci konut kapsamında değerlendirilmiyor.
Kiradaki Konutlar Ve Yazlık Mülkler İçin Özel Kurallar Uygulanıyor
Tek konutunu kiraya vererek kendisi de başka bir adreste kiracı olarak ikamet eden emekliler muafiyet haklarını sürdürebiliyor. Fakat kendi evini kiraya verip eşine ait bir konutta ya da çocuklarının yanında ikamet eden kişiler vergi muafiyetinden yararlanamıyor. Tek meskeni yazlık olan emeklilerin durumu ise konutta kesintisiz oturulup oturulmadığına göre şekilleniyor. Yazlığı sadece tatil amaçlı kullananlar vergi öderken, yılın tamamında bu adreste ikamet edenler sıfır oranlı vergiden faydalanabiliyor. Yıl boyunca sürekli oturum yapıldığı hususu elektrik, su ve doğal gaz aboneliklerine ait faturalarla resmi olarak belgeleniyor.
Evli emekli çiftlerde mülkiyet durumuna göre farklı uygulamalar devreye giriyor. İkisi de emekli olan çiftlerden kocaya ait evde oturulurken kadına ait diğer ev kirada bulunuyorsa sadece ikamet edilen ev için muafiyet uygulanıyor. Kadına ait konut kiraya verilmemişse ve boş tutuluyorsa şartları taşıyan her iki ev için de muafiyet imkanı doğabiliyor. Ayrıca büyükşehir yasası kapsamında beldeden mahalleye dönüştürülen yerleşim yerlerindeki taşınmazlar için de yasal şartlar sağlanmadığı sürece emlak vergisi tahsil edilmeye devam ediyor.
