Karadeniz coğrafyasının en önemli ticaret ve kültür merkezlerinden biri olan Samsun mutfak zenginliğiyle de her dönem adından söz ettirmeyi başarıyor. Bölgenin kendine has tarım ürünleri ve tarihsel birikimi yemek kültürünün her aşamasında etkisini gösterirken tatlılar bu tabloda ayrı bir parantezi hak ediyor.
Şehre yolu düşen yerli ve yabancı turistlerin en çok merak ettiği konuların başında gelen yerel tatlılar Samsun’un gastronomi turizmindeki gücünü pekiştiriyor. Birçok kişi Samsun denildiğinde akla ilk gelen lezzetleri hamur işleri üzerinden değerlendirse de bu kadim kentin tatlı arşivi oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor. Şehrin her ilçesi kendine özgü bir tatlı kültürüyle öne çıksa da genel kabul görmüş ve şehrin imzası haline gelmiş belli başlı tatlar Samsun’un damak hafızasını oluşturuyor.
Bafra Nokulu Şehrin Tatlı Mirasında Önemli Bir Yer Tutuyor
Samsun mutfağı söz konusu olduğunda Bafra ilçesiyle özdeşleşmiş olan nokulun özel bir konumu bulunmaktadır. Aslında bir hamur işi türü olan ancak içerisindeki yoğun ceviz ve üzüm harcıyla bir tatlı olarak da tüketilen bu lezzet Samsun’un en bilinen simgelerinden biridir. Geleneksel yöntemlerle hazırlanan incecik hamurların arasına yerleştirilen iç malzeme fırından çıktığında hem kıtırlığı hem de aromasıyla benzersiz bir deneyim sunar.
Samsun’un her köşesinde bulabileceğiniz bu ürün özellikle bayramlarda ve özel günlerde sofraların baş tacı olmayı sürdürüyor. Nokulun bu kadar popüler olmasının temel sebeplerinden biri içerisinde koruyucu madde barındırmayan tamamen doğal ürünlerle yapılması ve uzun süre tazeliğini koruyabilmesidir. Şehrin sokaklarında yürürken fırınlardan yükselen o tanıdık koku Samsun halkı için bir aidiyet göstergesine dönüşmüş durumdadır.
Kocabaş Kabağının Sanata Dönüştüğü Meşhur Kabak Tatlısı
Samsun’un verimli ovalarında yetişen ve "Kocabaş" olarak adlandırılan devasa kabaklar şehrin tatlıcılık kültüründe devrim niteliğinde bir yere sahiptir. Samsun usulü kabak tatlısını diğerlerinden ayıran en büyük özellik kabağın pişirilme tekniği ve üzerine eklenen yan ürünlerdir. Şehirdeki restoranların ve tatlıcıların vazgeçilmezi olan bu lezzet fırınlanma süreciyle birlikte karamelize olan bir dokuya sahip olur.
Üzerine bolca dökülen tahin ve serpilen iri ceviz parçalarıyla sunulan bu tatlı Samsun mutfağının kış aylarındaki en güçlü temsilcisidir. Lifli yapısı ve doğal şeker dengesiyle hem sağlıklı hem de oldukça doyurucu olan bu tatlı Samsunlular için sadece bir öğün sonu ikramı değil aynı zamanda kentin bereketli topraklarına bir saygı duruşu niteliğindedir. Pek çok gurme için Samsun’un en ünlü tatlısı dendiğinde akla gelen ilk seçeneklerden biri bu yoğun tahinli lezzet şölenidir.
Terme Pidesinin Yanındaki Gizli Lezzet Olarak Kıvratma
Samsun’un doğusundaki Terme ilçesi denildiğinde her ne kadar akıllara ilk olarak pide gelse de ilçenin mutfak mirasında "kıvratma" adı verilen tatlı oldukça köklü bir geçmişe sahiptir. İnce açılan yufkaların içerisine bol miktarda fındık doldurularak hazırlanan bu tatlı Samsun’un fındık üretimindeki gücünü de yansıtır. Baklavaya benzese de şerbetli değil daha çok kuru ve kıtır bir yapıda olması kıvratmayı farklı kılan unsurların başında gelir.
Şekerin doğrudan hamurun ve iç harcın içine hapsedilmesiyle hazırlanan bu özel lezzet çay saatlerinin vazgeçilmez eşlikçisidir. Terme kıvratması hem hafifliği hem de uzun raf ömrüyle şehirden dışarıya götürülen en popüler hediyelik yiyecekler arasında yer alır. El emeğinin yoğun olduğu bu tatlı türü Samsun’un kırsal kesimlerinden şehre uzanan bir gelenek köprüsü kurmaktadır.
Samsun Pastanelerinde Yaşayan Nostaljik Bir Tatlı Atom
Şehrin modern şehirleşme sürecinde pastane kültürünün de önemli bir gelişme gösterdiğini söylemek mümkündür. Özellikle eski kuşak Samsunluların iyi bildiği ve günümüzde de popülerliğini koruyan "atom" tatlısı şehrin kendine has enerjisini yansıtır. Beze benzeri bir yapıya sahip olan ancak içerisindeki krema dolgusu ve üzerindeki çeşitli süslemelerle farklılaşan bu tatlı Samsun’un yerel pastanelerinde sıkça karşılaşılan bir figürdür.
Bununla birlikte Çarşamba ilçesine has olan ve mandıra ürünlerinin yoğun kullanıldığı sütlü tatlılar da Samsun’un tatlı haritasında geniş bir alan kaplar. Şehirdeki mandıralarda taze taze hazırlanan sütlü tatlı çeşitleri Samsun mutfağının sadece şerbetli ya da hamur işi tatlılardan ibaret olmadığını kanıtlar niteliktedir. Tüm bu lezzetler bir araya geldiğinde Samsun Karadeniz’in en tatlı duraklarından biri haline gelirken her damak zevkine hitap eden geniş bir seçki sunmayı başarıyor.
